खनिज संपत्तीचा लाभ थेट जनतेपर्यंत; महिला सक्षमीकरण, शिक्षण, पाणीपुरवठा व रोजगारनिर्मितीच्या यशस्वी उपक्रमांचा दस्तऐवज
गडचिरोली |
जिल्हा खनिज प्रतिष्ठान (डीएमएफ) निधीच्या प्रभावी वापरातून गडचिरोलीतील खाण प्रभावित आणि दुर्गम भागांमध्ये घडलेल्या विकासात्मक परिवर्तनाची यशोगाथा आता पुस्तकाच्या रूपाने समोर आली आहे. ‘डीएमएफ यशोगाथा – भाग १’ या पुस्तकाचे प्रकाशन महाराष्ट्र राज्याचे मुख्य सचिव राजेश अग्रवाल यांच्या हस्ते करण्यात आले. खनिज संपत्तीचा लाभ स्थानिक नागरिकांच्या जीवनमान उन्नतीसाठी आणि सर्वांगीण विकासासाठी कसा उपयोगात आणला जात आहे, याचे प्रभावी दस्तऐवजीकरण या पुस्तकात करण्यात आले आहे.
यावेळी विभागीय अपर आयुक्त माधवी खोडे, जिल्हाधिकारी तथा जिल्हा खनिज प्रतिष्ठानचे अध्यक्ष अविश्यांत पंडा, जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी सुहास गाडे, उमेदचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी निलेश सागर, मुख्य वनसंरक्षक जी. पी. नरवणे, अपर जिल्हाधिकारी नितीन गावंडे यांची प्रमुख उपस्थिती होती.
यावेळी बोलताना जिल्हाधिकारी अविश्यांत पंडा यांनी सांगितले की, खाण प्रभावित आणि दुर्गम भागातील आदिवासी व ग्रामीण समाजाच्या विकासासाठी डीएमएफच्या माध्यमातून सातत्याने प्रयत्न सुरू आहेत. स्थानिक नागरिक, बचत गट, ग्रामपंचायती आणि विविध शासकीय विभागांच्या सहभागातून अनेक विकासात्मक उपक्रम यशस्वीपणे राबविण्यात आले असून त्यातून शाश्वत विकासाची भक्कम पायाभरणी झाली आहे.
जिल्हा खनिकर्म अधिकारी डॉ. इम्रान शेख यांनी सांगितले की, डीएमएफ ही केवळ निधी वाटप करणारी यंत्रणा नसून खनिज संपत्तीचे सामाजिक, आर्थिक आणि पर्यावरणपूरक विकासात रूपांतर करणारे प्रभावी माध्यम आहे. भविष्यात खाण महसुलात वाढ झाल्यास अशा विकासकामांचा विस्तार आणखी मोठ्या प्रमाणात करण्यात येईल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.
‘डीएमएफ यशोगाथा – भाग १’ या पुस्तकात जिल्ह्यात राबविण्यात आलेल्या १५ महत्त्वपूर्ण उपक्रमांचा समावेश करण्यात आला आहे. महिला बचत गटांमार्फत सॅनिटरी नॅपकिन उत्पादन, क्षयरुग्णांसाठी पोषण आहार सहाय्य, ‘मावा अस्काना लोन’ उपक्रम, गोटूलचे ज्ञानकेंद्रात रूपांतर, ‘प्रकल्प आदिशा’, कृषी उपकरण बँक, स्मार्ट शाळा, डिजिटल भाषा प्रयोगशाळा, पर्जन्यजल संधारण प्रकल्प, सौरऊर्जेवर आधारित पाणीपुरवठा व्यवस्था, जटायू सुपर मशीनद्वारे स्वच्छता व्यवस्थापन, मशरूम उत्पादन केंद्रे, बोअरवेल सिंचन सुविधा, लोह निर्मूलन प्रकल्प आणि मत्स्यव्यवसाय विकास अशा अनेक उपक्रमांचा समावेश आहे.
महिला सक्षमीकरण, शिक्षणाचा दर्जा उंचावणे, सुरक्षित पिण्याच्या पाण्याची उपलब्धता, शेतकऱ्यांची उत्पादकता वाढविणे, ग्रामीण रोजगारनिर्मिती आणि पर्यावरणपूरक विकास या क्षेत्रांत या उपक्रमांचे सकारात्मक परिणाम दिसून आले आहेत. ‘डीएमएफ यशोगाथा – भाग १’ हे पुस्तक गडचिरोली जिल्ह्याच्या विकासाच्या परिवर्तनशील प्रवासाचे जिवंत दस्तऐवज ठरणार असून इतर जिल्ह्यांसाठीही प्रेरणादायी मार्गदर्शक ठरेल, असा विश्वास यावेळी व्यक्त करण्यात आला.
“खनिज संपत्तीतून विकासाची नवी क्रांती; ‘डीएमएफ यशोगाथा’चे मुख्य सचिवांच्या हस्ते प्रकाशन”
“डीएमएफ निधीने बदलले गडचिरोलीचे चित्र; दुर्गम भागांच्या विकासाची यशोगाथा पुस्तकबद्ध”
“महिला सक्षमीकरण ते स्मार्ट शाळा; डीएमएफच्या विकास मॉडेलची राज्यभर चर्चा”
“खनिज निधीचा जनतेसाठी प्रभावी वापर; गडचिरोलीच्या विकास प्रवासाची यशोगाथा प्रकाशित”
“दुर्गम भागांच्या विकासाला डीएमएफची बळकटी; १५ यशस्वी उपक्रमांचे पुस्तकातून दर्शन”
